Derk Pereboom

Niemand heeft een vrije wil, of determinisme nu waar is of niet.

Gregg Caruso 2 oktober in Gent

Vrije wilscepticisme is een filosofie die het bestaan van vrije wil en morele schuld ontkent, maar tegelijk gelooft dat ons recht of onze samenleving die noties ook niet nodig heeft. Meer zelfs, zonder vergelding kan onze maatschappij potentieel beter functioneren. Omdat wetenschap er steeds meer rekening mee houdt dat er in ons brein inderdaad geen plaats is voor een vrije wil, bezinnen we ons best over de gevolgen van een mensbeeld zonder vrije wil. Is straffen nog wel mogelijk? En zo, ja welke straffen zijn te verkiezen? Welke aanpassingen vergt dit van ons huidig strafrecht?

De New Yorkse filosoof Gregg Caruso heeft er grondig over nagedacht en biedt uitdagende antwoorden op deze vragen. Hij is verbonden aan SUNY, editor van ‘Exploring the Illusion of Free Will and Moral Responsibility’ met bijdragen van gelijkgestemde experts over dit thema en initiatiefnemer van het netwerk ‘Justice without retribution’. Klik hier voor meer info en inschrijving.

Kijken in de ziel – rechters

In het nieuwe seizoen van ‘Kijken in de ziel’ interviewt Coen Verbraak twaalf rechters over hun werk. Deze aflevering gaat over het hoe en waarom van straffen.

KidZ

In de cel wordt de dader een ander mens

Is gevangenisstraf een handige vorm van straffen? Onderzoek onder gedetineerde moordenaars in de VS van Marieke Liem lijkt uit te wijzen dat daders in de gevangenis ‘andere mensen’ worden. Kunnen mensen echt veranderen en is langdurige opsluiting de beste manier om dat te bewerkstelligen? En als een moordenaar na zes van de tien hem opgelegde jaren gevangenis werkelijk is veranderd, kunnen we hem dan beter vrijlaten? Lees meer …

Prison_cell_block

 

 

 

 

 

 

This image was originally posted to Flickr by Bob Jagendorf at http://flickr.com/photos/20801313@N00/5685335098NRC_20131207_1_050_article2

Boekentip: Zonder vrije wil

In paragraaf 2.6 van ons boek behandelen we het hard incompatibilisme zoals dat bijvoorbeeld wordt verdedigd door Derk Pereboom. Volgens hard incompatibilisten hebben mensen geen vrije wil of determinisme nu waar is of niet. Mensen kunnen dus niet moreel verantwoordelijk worden gehouden voor wat ze doen. Ze kunnen geen straf verdienen en ook geen complimenten. De meeste mensen (ook filosofen) zullen dit een tamelijk heftige stelling vinden en zich misschien afvragen of we eigenlijk wel kunnen leven zonder vrije wil. Volgens Pereboom kan dit wel (voor meer hierover zie zijn boek Living Without Free Will) en kan acceptatie van hard incompatibilisme zelfs positieve gevolgen hebben voor de kwaliteit van onze levens.

Filosoof en neurowetenschapper Jan Verplaetse sluit zich bij Derk Pereboom aan en verdedigt het hard incompatibilisme in zijn boek Zonder vrije wil (2011). Het mooiste aan het boek vond ik zelf de laatste twee hoofdstukken, waarin hij worstelt met de vraag wat de maatschappelijke en persoonlijke gevolgen van een leven zonder vrije wil zouden kunnen zijn. Gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel …

Niemand is toerekeningsvatbaar

Volgens Nederlands hoogleraar cognitieve neurowetenschap Peter Hagoort is niemand toerekeningsvatbaar … (De Volkskrant, 23 oktober 2004)

Interview met Ahmed Marcouch

“In een serie onderzoekt Trouw de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch hield een gastpreek waarin hij inging tegen het islamitische ’lotsdenken’. De vrije wil is voor hem een politiek ideaal…” (Trouw, 20 november 2010)

Pereboom op het web