Daniel Dennett

Bewustzijn is geen plaats (in de hersenen of waar dan ook) en er is geen aanwijsbare grens waarna informatie bewust wordt. Vrije wil is uitgesmeerd over de tijd.

Gregg Caruso 2 oktober in Gent

Vrije wilscepticisme is een filosofie die het bestaan van vrije wil en morele schuld ontkent, maar tegelijk gelooft dat ons recht of onze samenleving die noties ook niet nodig heeft. Meer zelfs, zonder vergelding kan onze maatschappij potentieel beter functioneren. Omdat wetenschap er steeds meer rekening mee houdt dat er in ons brein inderdaad geen plaats is voor een vrije wil, bezinnen we ons best over de gevolgen van een mensbeeld zonder vrije wil. Is straffen nog wel mogelijk? En zo, ja welke straffen zijn te verkiezen? Welke aanpassingen vergt dit van ons huidig strafrecht?

De New Yorkse filosoof Gregg Caruso heeft er grondig over nagedacht en biedt uitdagende antwoorden op deze vragen. Hij is verbonden aan SUNY, editor van ‘Exploring the Illusion of Free Will and Moral Responsibility’ met bijdragen van gelijkgestemde experts over dit thema en initiatiefnemer van het netwerk ‘Justice without retribution’. Klik hier voor meer info en inschrijving.

Zijn mensen geprogrammeerd?

Op dinsdag 14 april 2015 was het laatste scholierensymposium over vrije wil op Tilburg University en het Theresialyceum. In de openingslezing van het symposium verdedigde ik de stelling dat als we niet uit kunnen leggen dat complexe computers in principe ook vrije wil (als voorwaarde voor verantwoordelijkheid) kunnen hebben, we moeten concluderen dat mensen dit soort vrije wil waarschijnlijk ook niet hebben. In dit fragment geef ik een uitleg van het functionalisme als positie in het filosofische lichaam-geest debat. Volgens functionalisten lijken mensen meer op computers dan je misschien in eerste instantie zou denken. Dit roept onder meer de vraag op in hoeverre mensen eigenlijk geprogrammeerd zijn.

Experiment van Libet

(Met dank aan Lobke Kriele, docente filosofie op het Theresialyceum in Tilburg.)

Alan Turing

Alan_Turing_photo

 

 

 

 

 

In 1950 publiceerde de beroemde wiskundige Alan Turing een artikel waarin hij een test beschreef waarmee uitgemaakt zou kunnen worden of een machine (een computer) kan denken zoals een mens. Deze test is bekend geworden als de Turingtest. Over de vraag of computers daadwerkelijk kunnen denken of dat ooit zullen kunnen is ook nu nog veel discussie. Feit is in ieder geval dat de vergelijking tussen wat computers doen en menselijk denken, waarnemen en handelen al enkele decennia de motor is achter veel onderzoek in de cognitieve psychologie. Maar als blijkt dat computers kunnen denken (of iets doen dat daar op lijkt), zouden ze dan ook ooit een vrije wil kunnen hebben?

Binnenkort verschijnt er een film over het leven van Alan Turing. In dit filmpje schetst Lieven Scheire kort het bewogen leven van Turing en zie je de trailer van de te verschijnen film. Ik ga in ieder geval kijken … (Met dank aan N. Hooijmans.)

Waar in je brein zit bewustzijn?

Prof. dr. Jeroen Geurts legt uit waarom dit zo’n lastige vraag is en komt tot een antwoord waar filosoof Daniel Dennett helemaal niet ontevreden over zou zijn. Het korte college is hier te bekijken.

Had Breivik zijn bewusztijn opzij kunnen zetten?

“Op 22 juli 2011 stapt een zwaar bewapende man in een boot die hem naar een eiland zal brengen. Hij is van plan zo veel mogelijk kinderen te doden die daar op een zomerkamp verblijven. Hij slaagt in die opzet, want als hij wordt aangehouden heeft hij 77 van de aanwezige kinderen gedood. Tegenover politie en justitie verklaart hij bewust te hebben gehandeld en een goed doel te hebben nagestreefd en bereikt: de socialistische partij beroven van toekomstige leiders.” (De Volkskrant, 31 maart 2014)

Vrije wil en je stofzuiger

Sinds kort heeft Nederland er een universiteit bij, namelijk de universiteit van Nederland waar je gratis en voor niks colleges kan volgen van allerlei hoogleraren. Natuurlijk wordt er op de universiteit van Nederland ook nagedacht over vrije wil. Zo legt filosoof Bas Haring uit wat vrije wil, je hersenen en je stofzuiger met elkaar te maken hebben.

Kennislink over vrije wil

Een artikel over vrije wil op kennislink met onderaan verschillende interessante verwijzingen. Interessant om te lezen, maar ook mooi materiaal voor toetsen.

We zijn meer dan ons brein

“Hersenonderzoekers die mensen reduceren tot neuronen in hun hoofd, hebben het mis. De mens bestaat, met zijn vrije wil, zijn emotie, met al zijn grilligheden …” aldus Bert Keizer. (Lees verder)

Gedragen we onszelf beter als we geloven in vrije wil?

(De Volkskrant, 28 januari 2012)