Erratum: pagina 188 Vrije wil

Op pagina 186-191 van Vrije wil staat een tekstfragment uit Daniel Dennetts De evolutie van de vrije wil (vertaald door H. Bosman, 2004). Bij het drukken van deze tekst in Vrije wil is er structureel iets verkeerd gegaan met het plaatsen van afbreekstreepjes. Daarnaast zijn wij van mening dat er in de vertaling een inhoudelijke fout zit die we hier in ieder geval even willen noemen om verwarring tijdens het lezen zoveel mogelijk te voorkomen.

Het gaat om de volgende zin op pagina 188 van Vrije wil: ‘Het brein heeft trucjes om deze vertragingen onder bepaalde voorwaarden te verminderen, zoals het zoeken naar een lokatie voor bepaalde onderdelen onder tijdsdruk.’ Een betere vertaling was volgens ons geweest: ‘Het brein heeft trucjes om deze vertragingen in bepaalde situaties te vermijden, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van tijdsdruk en je in een omgeving op zoek bent naar een specifiek voorwerp.’

Wat Dennett hier probeert duidelijk te maken is dat als je bijvoorbeeld haast hebt en bent vergeten in welk fietsenrek op station Tilburg je je fiets ook weer had gestald het vaak beter werkt om in plaats van alle rekken een voor een af te gaan lopen (een tijdrovende bewuste methode) eerst eens globaal je blik over de rekken te laten gaan. Hoewel je dan niet heel bewust en gestructureerd alle fietsen een voor een bekijkt, zul je in veel gevallen merken dat je je fiets toch snel in het oog krijgt. De truc hier is dat je je aandacht niet bewust stuurt, maar de vrije hand geeft om van rek naar rek te gaan. In de woorden van Wolfe, Alvarez en Horowitz (2000): ‘de aandacht is snel, maar de [bewuste, TvdL] wil is langzaam’.’