Boekentip: Zonder vrije wil

In paragraaf 2.6 van ons boek behandelen we het hard incompatibilisme zoals dat bijvoorbeeld wordt verdedigd door Derk Pereboom. Volgens hard incompatibilisten hebben mensen geen vrije wil of determinisme nu waar is of niet. Mensen kunnen dus niet moreel verantwoordelijk worden gehouden voor wat ze doen. Ze kunnen geen straf verdienen en ook geen complimenten. De meeste mensen (ook filosofen) zullen dit een tamelijk heftige stelling vinden en zich misschien afvragen of we eigenlijk wel kunnen leven zonder vrije wil. Volgens Pereboom kan dit wel (voor meer hierover zie zijn boek Living Without Free Will) en kan acceptatie van hard incompatibilisme zelfs positieve gevolgen hebben voor de kwaliteit van onze levens.

Filosoof en neurowetenschapper Jan Verplaetse sluit zich bij Derk Pereboom aan en verdedigt het hard incompatibilisme in zijn boek Zonder vrije wil (2011). Het mooiste aan het boek vond ik zelf de laatste twee hoofdstukken, waarin hij worstelt met de vraag wat de maatschappelijke en persoonlijke gevolgen van een leven zonder vrije wil zouden kunnen zijn. Gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel …